VAT na sushi w Polsce – kiedy stosować 5%, 8% lub 23%?
VAT na sushi w Polsce – kiedy stosować 5%, 8% lub 23%?
Producenci sushi, właściciele restauracji kuchni japońskiej oraz księgowi od kilku lat próbują ustalić, jaką stawkę VAT należy stosować przy sprzedaży sushi. Czy znaczenie ma skład potrawy?
Czy na wysokość podatku wpływa fakt, że sushi jest podawane gościowi w restauracji, dostarczane do domu lub biura, sprzedawane w supermarkecie albo za pośrednictwem automatu samoobsługowego?
6 maja 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) zakończył wieloletni spór i przedstawił istotne wyjaśnienia dla przedstawicieli branży gastronomicznej.
Dlaczego powstał spór?
Przez wiele lat supermarkety oraz właściciele automatów vendingowych stosowali do gotowych zestawów sushi preferencyjną stawkę VAT w wysokości 5%.
Podstawą było zakwalifikowanie takich produktów jako środków spożywczych wytworzonych w wyniku przetworzenia zbóż (ryżu).
Widząc taką praktykę, część restauracji oraz firm zajmujących się dostawą sushi uznała, że identyczną stawkę można stosować również do zestawów przygotowywanych na indywidualne zamówienie klienta i dostarczanych pod wskazany adres.
To właśnie takie podejście stało się przedmiotem sporów z organami podatkowymi.
Co orzekł Naczelny Sąd Administracyjny?
W swoim wyroku NSA powołał się na stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-146/22 i wskazał, że kluczowe znaczenie ma nie tylko skład produktu, ale również sposób, w jaki postrzega go konsument.
Innymi słowy, należy ustalić, czy klient kupuje zwykły produkt podobny do tego, który można nabyć w sklepie, czy też korzysta z usługi gastronomicznej.
Zdaniem sądu zakup rolek sushi w restauracji znacząco różni się z punktu widzenia konsumenta od zakupu gotowego zestawu w supermarkecie. Restauracja przygotowuje danie na indywidualne zamówienie klienta, organizuje jego przygotowanie oraz – w razie potrzeby – dostawę.
Taka działalność stanowi element usługi restauracyjnej lub gastronomicznej, a nie zwykłą sprzedaż gotowego produktu.
Czy dostawa wpływa na stawkę VAT?
Sąd odniósł się również do kwestii, która budzi wiele wątpliwości wśród przedsiębiorców. Przy ustalaniu właściwej stawki VAT nie ma znaczenia, czy klient spożywa sushi bezpośrednio w restauracji, czy zamawia je z dostawą do domu lub biura.
Sam fakt dostawy nie powoduje, że usługa gastronomiczna staje się zwykłą sprzedażą towaru.
Oznacza to, że identyczne rolki sushi mogą podlegać różnym stawkom VAT – nie ze względu na sposób odbioru zamówienia, lecz ze względu na charakter działalności sprzedawcy.
Kiedy stosuje się 5%, 8% i 23% VAT?
Po wyroku NSA można wskazać następujące podstawowe zasady:
✅ 5% VAT – co do zasady stosuje się do gotowych zestawów sushi sprzedawanych w sklepach oraz za pośrednictwem automatów vendingowych jako produkty spożywcze.
✅ 8% VAT – zazwyczaj stosuje się do wegetariańskich i wegańskich rolek sprzedawanych w ramach działalności restauracyjnej lub gastronomicznej.
✅ 23% VAT – stosuje się m.in. do rolek i innych dań zawierających krewetki. Polski ustawodawca zalicza krewetki do kategorii produktów luksusowych, dla których nie przewidziano preferencyjnych stawek VAT.
Co to oznacza dla biznesu?
Wyrok NSA ma znaczenie nie tylko dla restauracji kuchni japońskiej. Potwierdza on po raz kolejny ważną zasadę polskiego prawa podatkowego: przy ustalaniu właściwej stawki VAT należy brać pod uwagę nie tylko skład produktu, ale również charakter transakcji zawieranej z klientem.
Artykuł przygotował zespół Mantichoras Consulting sp. z o.o.
Zapraszamy do kontaktu w celu uzyskania indywidualnych konsultacji oraz do obserwowania naszych profili w mediach społecznościowych.