Zmiany w VAT od października 2026 roku – nowe obowiązki dla przedsiębiorców
Od 1 października 2026 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące podatku VAT, które znacząco zmienią zasady odpowiedzialności solidarnej przedsiębiorców. Dotychczas zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności (MPP – split payment) w wielu przypadkach chroniło nabywcę przed odpowiedzialnością za zaległości podatkowe sprzedawcy. Po zmianach ochrona ta nie będzie już miała charakteru bezwzględnego.
Czym jest mechanizm podzielonej płatności?
Mechanizm podzielonej płatności polega na rozdzieleniu kwoty z faktury na dwie części. Wartość netto trafia na zwykły rachunek sprzedawcy, natomiast kwota podatku VAT jest przekazywana na jego specjalny rachunek VAT. Rozwiązanie to zostało wprowadzone w celu ograniczenia wyłudzeń podatkowych i zwiększenia bezpieczeństwa rozliczeń.
Obowiązkowy MPP nadal będzie dotyczył wybranych transakcji przekraczających 15 000 zł brutto, obejmujących towary i usługi wskazane w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.
Kiedy split payment nie będzie chronił?
Nowelizacja przewiduje, że zastosowanie MPP nie wyłączy odpowiedzialności solidarnej, jeśli nabywca wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja miała charakter nieuczciwy. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy faktura:
- dokumentuje fikcyjną transakcję,
- została wystawiona przez nieistniejący podmiot,
- zawiera nieprawdziwe dane,
- stanowi element nadużycia prawa podatkowego.
W takich przypadkach organy podatkowe będą mogły pociągnąć nabywcę do odpowiedzialności za zaległości VAT sprzedawcy, nawet jeśli zapłata została dokonana z wykorzystaniem mechanizmu split payment.
Nowość – odpowiedzialność solidarna również za usługi niematerialne
Istotną zmianą jest rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej na wybrane usługi niematerialne. Nowe przepisy obejmą między innymi:
- usługi księgowe,
- usługi doradztwa podatkowego i biznesowego,
- usługi reklamowe i marketingowe,
- usługi zarządcze,
- badania rynku oraz wybrane usługi analityczne.
Przepisy będą miały zastosowanie przede wszystkim do faktur przekraczających 15 000 zł brutto lub gdy łączna wartość usług nabytych od jednego kontrahenta przekroczy 50 000 zł netto w ciągu miesiąca.
Co oznaczają zmiany dla przedsiębiorców?
Nowe regulacje oznaczają konieczność jeszcze dokładniejszej weryfikacji kontrahentów. Samo zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności nie będzie już wystarczającym zabezpieczeniem przed odpowiedzialnością podatkową.
Przedsiębiorcy powinni zwracać szczególną uwagę na:
- wiarygodność dostawców i usługodawców,
- prawidłowość wystawianych faktur,
- rynkowy charakter transakcji,
- dokumentowanie należytej staranności przy zawieraniu współpracy.
Dlaczego Ministerstwo Finansów wprowadza zmiany?
Według Ministerstwa Finansów nowe przepisy mają ograniczyć wykorzystywanie tzw. pustych faktur oraz uszczelnić system VAT. Szczególne ryzyko nadużyć zidentyfikowano w obszarze usług niematerialnych, które często były wykorzystywane w oszustwach podatkowych.
Podsumowanie
Zmiany obowiązujące od 1 października 2026 r. sprawiają, że przedsiębiorcy nie będą mogli polegać wyłącznie na mechanizmie split payment jako zabezpieczeniu przed odpowiedzialnością solidarną. W praktyce większego znaczenia nabierze weryfikacja kontrahentów, analiza transakcji oraz dochowanie należytej staranności przy współpracy biznesowej.
Mantichoras Consulting wspiera przedsiębiorców w przygotowaniu do nowych przepisów VAT, pomaga ocenić ryzyko podatkowe oraz wdrożyć procedury ograniczające odpowiedzialność wynikającą z nowych regulacji.